Richard Lovelace (1618 - 1657)Stone Walls Do Not A Prison Make
Stone walls do not a prison make,
Nor iron bars a cage;
Minds innocent and quiet take
That for an hermitage;
If I have freedom in my love,
And in my soul I am free,
Angels alone that soar above
Enjoy such liberty.
Yukarıdaki şiiri 1642'de yazılmış."To Athea: From Prison"´dan...
Alev Alatlı'nın "Valla, Kurda Yedirdin Beni" kitabının bendeki baskısında 408. sayfada bulunmakta Richard Lovelace'ın bu yüzyılları aşan şiiri. Yayıncının notuyla orijinali verilmiş. Kitaptaki çeviriyi kimin yaptığını bilmiyorum. Muhtemelen Alev Alatlı olsa gerek.
Türkçesi şöyle :
Ne taş duvarlar bir hapishane yapar
Ne taş duvarlar bir hapishane yapar,
Ne kol demirleri bir kafes;
Masum ve mülayimler
Hücre sanırlar onları;
Eğer sevgim özgürse,
Ve özgürsem gönlümde;
Bağımsızlığın böylesinin keyfini
Semalara yükselen melekler çıkarır, sadece.
Kırsal kesimde olanaksızlıklar içinde bulunan bir yerleşimdeki okulda okuyan çocukların duygusal ama bir o kadar da gerçekçi öyküsü. Bu yönüyle film, ilk izlediğinde (2000 yılı) sevgili(m) kocamı etkilemiş. Askerliğini Doğu Anadolu'da yaptığı için benzer olanaksızlıkları 90'lardan biliyormuş... Ayrıca filmin büyük şehirde geçen kısmıysa, kendisine yükselecek Çin piyasaları hakkında o dönemde tiyo vermiş!
Neyse, filmdeki okulun tek öğretmeninin başka bir bölgede yaşayan annesi hasatalanınca, öğretmen görevini bırakmak zorunda kalır. Henüz onüçündeki bir kız öğrenciyi vekil öğretmen yapar annesinin yanına gitmeden. Diğer öğrenciler, hele içlerinden en haylaz olan birisi, bu pek genç öğretmeni kaale almazlar. Kırsal kesimdeki tarla işleri vb. de sık sık çocukların okula gelmemesine yol açmaktadır. Demin bahsettiğim haylaz öğrenci büyük kente çalışmak üzere gider. Tüm öğrencilerden sorumlu olan küçük öğretmenimizse, asıl öğretmen annesinin yanından dönünce kendisinden hesap soracağından, haylaz öğrenciyi bulmaya, peşinden büyük kente gider. Filmin en dokunaklı sahnelerinden birisi, TV ekranlarından ağlayarak öğrencisini arayışını bir üst boyuta taşımasıdır! Daha fazla "spoiler" girmemeye çalışarak biraz daha filmden bahsedeyim:
İki gün sonra 24 Kasım'da öğretmenler günü. Öğretmenliğin kutsallığı da dahil olmak üzere bu içten ve gerçekçi film izleyicide pek çok duygu uyandırıyor. İnsanlığı, samimiyeti, özgüveni, zorlukları ve hatta dayanışmayı, kimimizin yitirdiği, kimimizin de yitirmek üzere olduğu bir çok hasleti anımsatıyor.
Işık ve ışığın enerjik kullanımı, kırsalın "ıssız"´ını, büyük kentin kaotik yapısını aktarışı, yönetmen Zhang Yimou'nun deneyimsiz ve doğal, sadeliklerini, saflıklarını koruyan küçük oyuncularla çalışması, filmin gerçeklik algısını artırmakta. Yer yer, saf ve yalın gülmece filmin dokusuna ustaca katılmış. Gündelik yaşamın doğal akışı, büyük kentlere göçün olumsuz etkileri ustaca perde arkasından verilmekte. 
Filmin adı "Biri daha eksilmesin!" diye çevrilmeli bence dilimize. Çünkü kastedilen bir öğrenciyi daha büyük kente çocuk işçi olarak kaptırmamak...
